Bij Jinek: dreiging atoombom ineens weer actueel

TeunIn de media

Teun van de Keuken bij Jinek Atoombom Poetin Een programma over de Jaren Tachtig

Bij Jinek vertelt Teun over de ineens wel heel actuele overeenkomsten tussen de jaren tachtig van de vorige eeuw en het nu. Aanleiding voor het gesprek is Teuns Een Programma over de Jaren Tachtig, een tv-serie waarin onder meer het onderwerp van atoomdreiging besproken wordt.

Als kind, hij werd geboren in 1971, ervaarde Teun de dreiging met atoombommen. ‘Ik leefde heel erg in het idee: elk moment kan het afgelopen zijn.’ De band Doe Maar zong: laat ze maar vallen, het komt er toch wel van. Die bom viel uiteindelijk niet.

In 2022 dreigt Poetin opnieuw met het inzetten van atoomwapens, waarmee de eerste uitzending van Een programma over de Jaren Tachtig ineens minder ver weg lijkt dan aanvankelijk gedacht.

Teun zegt de huidige dreiging eigenlijk enger te vinden. In de jaren tachtig was het duidelijk, er waren twee blokken, die hielden elkaar in evenwicht. ‘Dat wij juist zoveel van die kernwapens hebben, dat is eigenlijk een garantie voor onze vrede.’ Maar nu komt de dreiging vanuit één man: Poetin.

Bekijk hier het fragment met Teun van de Keuken uit de aflevering van Jinek op 2 maart 2022.

Tussen het somberen door mogen we ook onze kwetsbare vrijheid vieren

TeunColumns & verhalen

wandelen man vrouw stel familie

We gingen wandelen, mijn vrouw, onze dochters en ik. Omdat we geen bonnefooimensen zijn, zochten we online een route uit. We kozen de wandeling met de wervende kwalificatie ‘mooier wordt het niet’. Dat wil je. Bovendien was ze maar 9 kilometer lang. Net lang genoeg voor de ouders om het gevoel te hebben echt even buiten te zijn en kort genoeg voor de meisjes om niet heel veel te klagen over kou, vermoeide benen, verveling of ander ongerief. Onderweg zouden we ook nog een van de mooiste dorpjes van Nederland aandoen. Wij Van de Keukens zijn gek op mooie dorpjes.

Moeten

Alle seinen stonden op groen. We (de ouders) verkneukelden ons. De kinderen wilden weten hoe laat we weer thuis zouden zijn. Zo ging het vroeger ook. Mijn ouders vroegen of we zin hadden in een boswandeling. Wij zeiden nee. ‘We gaan toch. Over een uur vertrekken we.’ ‘Zeg dan gewoon dat we moeten, in plaats van te doen alsof we een keuze hebben.’

Met een uitgeprint kaartje met knooppunten en nummers erop – ja, we zijn kuddedieren, nee, we zijn geen avonturiers – gingen we op pad. De meisjes drentelden op enkele meters achter ons aan. Ze hadden ieder één oortje in en lachten soms luid. Eerder had ik gevraagd of die oortjes echt nodig waren. Volgens de jongste ‘kon je ook van de natuur genieten terwijl je naar iets luistert’. Dat is waar. Bovendien, pick your battles.

We liepen tussen de veenafgravingen. De paden waren modderig. Af en toe zakten we er een eindje in weg. ‘Wat een avontuur hè!’, riep ik geregeld quasimonter naar het gezelschap. Onze stadse kleren werden vies. Ganzen vlogen over en andere vogels zongen. Zou ik meer genieten als ik wist welk diertje welk melodietje floot? Moest ik mijn kennis bijspijkeren?

Een dronken clown troostte een dronken koe

In het dorpje dat zo was aangeprezen, stond een prachtig landhuis met enkele schattige huisjes eromheen. Verder zagen we vooral treurige nieuwbouw: ‘Dit is echt niet een van de mooiste dorpjes van Nederland, pap.’ We aten er appeltaart, arretjescake en pruimenvlaai. Allemaal met slagroom, allemaal lekker. Ik genoot van dit eenvoudige, breekbare gezinsgeluk.

In een naburig stadje deden we boodschappen. Door de straten schalde keiharde muziek. Mensen trokken voorbij in de vreemdste uitdossingen. Een dronken clown troostte een dronken koe met uitgelopen make-up. Carnaval. Heerlijk om zoveel mensen zo uitgelaten te zien.

Het leven kan zo afgelopen zijn

‘Geniet van je vrijheid, het kan zo afgelopen zijn’, zei een vriend die in een conflictgebied woonde ooit. Hoe kwetsbaar de vrijheid is, zien we nu weer in Oekraïne. Een paar weken geleden aten kinderen uit Kiev nog taart, nu zitten ze onder de grond te schuilen voor bommen. Daarom moeten we doen wat we kunnen om de arme mensen in Oekraïne te helpen, door bijvoorbeeld geld over te maken naar het Rode Kruis (giro 5125) of Stichting Vluchteling (giro 999), de straat op te gaan tegen Poetin, en door onze solidariteit te tonen met het Oekraïense volk.

Maar tussen het eindeloos naar het nieuws kijken en somber zijn over de oorlog die op ons continent woedt, mogen we ook het leven vieren. Daar is het voor. Het kan zo afgelopen zijn.

Deel dit bericht

Ook de baas van Shell Nederland begrijpt er weinig van

TeunColumns & verhalen

Shell tankstation in Frisco NC USA foto door Raymond Kotewicz via Unsplash

Vorige week noemde ik iemand Heintje, die Hein heet. Ik bedoelde het liefdevol en met mededogen, maar veel mensen vonden het beledigend. Hein Heintje noemen dóe je niet. Sorry, Hein! Je bent een volwassen kerel en dat weet ik heus wel. De hele zaak zette mij aan het denken. De mens is een tragische diersoort. We ploeteren allemaal in dit ondermaanse en voor al dat gezwoeg krijgen we maar bar weinig waardering. En dan kun je als zo’n brave Hein nog zo veel geld verdienen, uiteindelijk wil je toch een aai over de bol en een knuffel van juf. We hebben allemaal liefde nodig.

Marjan van Loon van Shell

Deze week stuitte ik op een vrouwelijke Hein, die Marjan heet. Marjan is Marjan van Loon, president-directeur van Shell Nederland. Net als Hein een machtig en slim persoon, die net als hij extreem domme dingen zegt. Wat is dat toch? Tasten topfuncties in het bedrijfsleven je intelligentie aan? Of komt het doordat dat je steeds recht moet praten wat krom is?

In het radioprogramma Geld of je leven verdedigde Van Loon een reclamespotje waarvoor het olieconcern op de vingers was getikt door de Reclame Code Commissie. In het spotje doet de fossiele brandstofreus alsof het een milieuorganisatie is, in plaats van een van de vervuilendste bedrijven ter wereld. De tekst van de reclame luidt: ‘We veranderen. Met groene waterstof maken we miljoenen kilometers schoner. We veranderen. In één van de grootste aanjagers van de energietransitie in Nederland. Verander mee.’

Shell houdt van fossiele energie

Op dit juichbericht is nogal wat aan te merken. Zo klinken die miljoenen kilometers veel, maar is het een schijntje op de totale afstand die met benzine en diesel van Shell wordt gereden. Nog idioter is dat Shell zichzelf feliciteert als een van de grootste aanjagers van de energietransitie. Volgens de Reclame Code Commissie kan Shell zich geen ‘initiator en versneller’ van de energietransitie noemen zolang Shell zijn investeringen in fossiele projecten vrijwel onverminderd voortzet. Het is ‘een te rooskleurig beeld van de werkelijkheid’. Het bedrijf doet een ‘milieuclaim’ die het niet kan waarmaken.

In het radiogesprek hierover komt Marjan van Loon met duizelingwekkende redeneringen om het spotje toch goed te praten: ‘Er gebeurt heel veel en daar ben ik heel trots op, maar als je kijkt wat we ook nog doen, benzine en diesel verkopen, dan is het relatief klein. Wat de Reclame Code Commissie toetst is relativiteit.’

Oftewel: we doen best veel aan schone initiatieven, maar vergeleken bij al die vervuilende troep die we op de markt brengen, is dat heel erg weinig. In de rest van het interview vertelt Marjan dat ze ‘de markt wel moet meekrijgen’ en dat de consument de groene alternatieven wel moet kopen.

En dat zal allemaal best. Bedrijven willen allemaal de verantwoordelijkheid helemaal bij consumenten leggen en zelf de handen wassen in onschuld. Maar dat is nu even niet de kwestie. Hier gaat het erom dat supervervuiler Shell in een bespottelijk spotje mooi groen weer speelt. En dat is onjuist. Van Loon weet dat ook. Laat ik het nu eens met mijn nieuwe bril vol compassie bekijken: we willen allemaal geld verdienen als Shell en geknuffeld worden als natuurorganisatie. Ik begrijp je, Marjan. We zijn een tragische diersoort.

Foto: Tankstation van Shell in Frisco NC, USA. Foto door Raymond Kotewicz via Unsplash

Deel dit bericht

Leve de gezelligheid!

TeunColumns & verhalen

bier drinken leeuw lederhosen

Alle columnisten en cartoonisten van de Volkskrant is door de hoofdredactie gevraagd een ode te brengen aan de democratie. Hieronder lees je Teuns inbreng:

Natuurlijk is democratie belangrijk. Het is doodeng wat er in Rusland en China gebeurt en ook in Amerika zijn ze niet helemaal fris bezig, maar eerlijk gezegd interesseert die hele democratie mij geen lor. Het is zó saai! Zelfs onze hoofdredacteur schreef in zijn opdracht voor deze bijlage: ‘Het is zeker niet de bedoeling dat jullie allemaal topzware beschouwingen produceren. Humor en zelfrelativering zijn in een democratie misschien wel het allerbelangrijkst.’ En ons dan met zo’n onderwerp opzadelen! Lekker, Klok.

Gezelligheid is veel belangrijker dan democratie. Dat we gewoon doen met z’n allen, en dat we het leuk houden. Dat we naast elkaar gaan staan, in plaats van tegenover elkaar. Dat we tegenstellingen niet uitvergroten, maar wegmasseren. Dat we niet klagen over discriminatie, maar onze stinkende best doen en ons invechten. Dat we niet protesteren als onze huizen instorten door gaswinning, maar lachen als Rutte onze provincie ook wel geschikt vindt voor een nieuwe kerncentrale. Dat we al die aandacht voor de Toeslagenaffaire overdreven vinden, omdat wij nooit toeslagen hebben ontvangen en we genieten van ons boomerhuis en ons boomerpensioen. Het leven is te kort voor politiek. Samen bier drinken en alles weglachen, dát is belangrijk! Niet zo moeilijk en ongezellig doen allemaal. Leve de gezelligheid, leve de democratie!

Deel dit bericht

De baas van FrieslandCampina zegt zulke onnozele dingen dat je medelijden met hem krijgt

TeunColumns & verhalen

koe melk melkmachine industrie

De baas van FrieslandCampina gaf in deze krant een ontzettend dom interview. Vanuit mijn ivoren strookje in deze krant is het makkelijk om zo iemand de maat te nemen. Als ik dan ook nog oprechte woede voel, dan doe ik er een schepje bovenop en ram ik er een kwaadaardig stukje uit. De vraag is of Hein Schumacher, zo heet die baas, zo’n aanpak verdient. Hij zegt zulke onnozele dingen, dat je je afvraagt of hij ze wel allemaal op een rijtje heeft. Dat verdient eerder compassie dan de knoet.

De veestapel halveren en de melkprijs verdubbelen

Heintje heeft zoals zoveel mannen (sla deze krant maar open) niet door dat de tijden veranderd zijn. Daar kun je kwaad om worden en roepen dat het godgeklaagd is dat iemand die aan het hoofd staat van een miljardenbedrijf dat duizenden melkveeboeren vertegenwoordigt, die verantwoordelijk zijn voor een groot deel van ons stikstofprobleem, nog steeds ouwe oplossingen voor nieuwe problemen aandraagt, maar daar schieten we niks mee op. Heintje denkt oprecht dat hij goed bezig is. Hij weet niet beter.

Het interview begint meteen goed. De gisse journalisten willen met onze Hein een gedachtenexperiment uitvoeren: wat nu als we de veestapel halveren en de melkprijs verdubbelen? Leuk, zinnig en voor wie de discussie over uitstoot en vee een beetje bijhoudt ook weer niet heel verrassend. De druk van de melkindustrie op onze natuur is immens en de boeren verdienen te weinig. Eén en één is twee. De oplossing kan toch niet nog meer schaalvergroting en een verdere race naar de bodem zijn? Gek genoeg snapt Hein er niks van. Hij heeft er nog nooit over nagedacht. In lichte paniek begint hij wedervragen te roepen: Waarom? Wat? Hoe dan? Heintje raakt de weg kwijt en dat is zielig.

Afrikaanse melkpoedermarkt

Hij zet nog maar weer eens een grijsgedraaide plaat op. Technologische oplossingen zullen de uitstoot verminderen! Wordt dat niet al jaren beloofd, zonder enig succes? En natuurlijk is driekwart van onze productie voor de export , we opereren immers in een Europees landbouwsysteem.

Maar hoe zit het dan met de 30 procent van de export naar buiten Europa? Waarom gaat er bijvoorbeeld zoveel melkpoeder naar Nigeria? Hein: ‘Als we dat niet zouden doen, moet je eens kijken wat de geopolitieke gevolgen dan zijn.’ Mijn wakkere collega’s begrijpen hem meteen: ’U bedoelt dat mensen met honger deze kant op zouden komen?’ ‘Natuurlijk.’ O, Heintje toch, moet je echt de Infantino uithangen en de angst voor vluchtelingen gebruiken als argument om de Afrikaanse markt te overspoelen met melkpoeder?

Een koe moet renderen

Het sneue van Hein is dat hij alleen maar in een vast stramien kan denken: meer en efficiënter. Stel nu, zo zegt hij, dat we de Afrikaanse koeien net zo doorfokken als de Nederlandse, zodat ze ook tienduizend liter melk per jaar produceren, in plaats van drieduizend, dan lost dat veel milieuproblemen op. Dan moet je ze wel na vijf jaar doodmaken: ‘Uiteindelijk is een koe een economisch activum. Dat moet renderen. Als je een koe 25 jaar melk zou laten geven, wordt ze steeds inefficiënter. Dan krijg je een gigantisch CO2-probleem.’

Het grootste CO2-probleem wordt natuurlijk veroorzaakt doordat we voedsel dat geschikt is voor menselijke consumptie als diervoer gebruiken. Maar daar kan Hein met zijn hoofdje niet bij.

Deel dit bericht

Sport is nu eenmaal populairder dan mensenrechten

TeunColumns & verhalen

olympische spelen vlam mais

Beste activisten,

Als ik jullie keer op keer hoor zeuren over de misstanden bij grote sportevenementen, dan voel ik alleen maar medelijden. Snappen jullie niet hoe de echte wereld werkt? Eerst ging het maanden over Qatar. Dat het aankomende WK voetbal daar onrechtmatig verkregen was met miljoenen smeergeld en dat er duizenden doden zijn gevallen bij de aanleg van de hotels, wegen en stadions voor het evenement. Verschrikkelijk natuurlijk, maar de baas van Wereldvoetbalbond Fifa, Gianni Infantino, betwist die cijfers. Volgens hem hebben er ‘maar drie’ mensen het leven gelaten bij de bouw van de stadions. En dat zijn er ‘drie te veel’.

Infantino

Toch mooi dat hij die doden betreurt. Infantino roept ook niet zomaar iets van de zijlijn, zoals jullie, maar hij is zelf in Qatar gaan kijken. Sterker nog, hij woont er inmiddels. Niet omdat er in zijn geboorteland Zwitserland een gerechtelijk onderzoek naar hem loopt, maar omdat hij het leven in de Golfstaat gewoon echt heel fijn vindt. Ook met de mensenrechten is weinig mis: ‘De arbeidsomstandigheden in Qatar zijn hetzelfde als in Europa.’ Hebben jullie zelf net zo grondig onderzoek gedaan als de Fifa-baas? Dat dacht ik al.

China en de olympische geest

En nu is China aan de beurt. Jarenlang hoor je er nauwelijks iets over, maar nu er een heerlijk sportevenement wordt gehouden, moeten jullie opeens over de mensenrechten daar beginnen. Het wemelt van de verhalen over critici van het regime die zich niet negatief mogen uitlaten over de Spelen. Sommigen zouden zijn opgepakt en vastgezet. Ook de pers zou niet vrijuit kunnen werken. We hebben allemaal kunnen zijn hoe een NOS- verslaggever tijdens een live-gesprekje door een Chinese dienstklopper het spreken onmogelijk werd gemaakt en werd weggevoerd. Volgens de organisatie was er sprake van een ‘overijverige medewerker’. Die heb je natuurlijk overal.

Ook heeft de Chinese overheid de olympische sporters gewaarschuwd dat atleten die ‘tegen de olympische geest’ handelen of Chinese wet- en regelgeving overtreden, kunnen worden uitgesloten van de Spelen of ‘zekere straffen’ tegemoet kunnen zien.

En dan is er nog de app die sporters verplicht moeten gebruiken om gegevens over hun gezondheid door te geven. Deze app zou niet veilig zijn, waardoor onbevoegden (dus ook de Chinese autoriteiten) erbij zouden kunnen. Zo zouden ze ook kunnen zien of een atleet informatie zoekt over bijvoorbeeld Hongkong of de Oeigoeren, een onderdrukte bevolkingsgroep die we (als ik Joris Luyendijk mag geloven) alleen maar kennen dankzij Arjen Lubach.

DENK eens aan al die sporters en sportfans!

Tuurlijk is dit allemaal niet fraai. Maar weten jullie wel hoe duur en moeilijk het is om zulke grote sportevenementen te organiseren? Dat kunnen ze in corrupte totalitaire landen nu eenmaal beter dan in goed functionerende democratieën, waar iedereen bij het minste of geringste de straat opgaat en het feest verstiert. Dat wil je gewoon niet. Denk eens aan al die sporters die jaren hebben getraind om op het hoogste podium te schitteren! Denk aan de miljarden sportfans over de hele wereld die genieten van competitie van de beste atleten ter wereld. Die zal het een zorg zijn of arme bouwvakkers zijn overleden, hele bevolkingsgroepen worden weggestopt in kampen of oppositieleiders en pers zich niet vrij mogen uiten.

Sport is nu eenmaal populairder dan mensenrechten.

Stop met zeuren.

Deel dit bericht

Van het idealisme om na corona dingen anders te doen is niks over

TeunColumns & verhalen

mondmasker mondkapje weggooien afval riool

Herinnert u zich nog dat we het allemaal beter zouden gaan doen? Eindelijk had corona ook ons land aangedaan en na de eerste angst, paniek en heel veel uitzendingen van Frontberichten begonnen de inzichten te komen: het eenvoudige leven had ook zijn charme, Nederland bleek een prachtig vakantieland, dus waarom zouden we nog zo veel vliegen als we altijd hadden gedaan? Ook het thuiswerken bleek soms best handig.

Futurologen

Waarom zou je elke dag in de file gaan staan, als je ook via een schermpje kan vergaderen? Futurologen en andere profeten voorspelden dat niets ooit meer hetzelfde zou worden. Het luchtruim en de wegen zouden voorgoed een stuk leger worden, bedrijven konden met al die schermarbeiders makkelijk kleiner gehuisvest worden, waardoor een groot deel van de kantoormeters omgezet konden worden in woonruimte.

De afstandsvergaderingen maakten een massale trek naar het platteland mogelijk, waardoor de huizenprijzen in de Randstad zouden dalen. In de grote steden werd een zucht van verlichting geslaakt nu de toeristen weg waren: geen rolkoffertjes, geen feestjes tot diep in de nacht bij de Airbnb’ende buren. Heerlijk! Dit, zo was aanvankelijk de teneur, moesten we vasthouden.

Rotperiode

Ook zou er meer gekeken worden naar de oorzaken van de grote crisis in de gezondheidszorg. Er waren duidelijk te weinig bedden in de ziekenhuizen en op de ic’s. En als we bedden zeggen, dan bedoelen we personeel. Jarenlang was ons gezondheidssysteem ingericht op maximale efficiëntie. Dat kraakte in normale tijden al, maar pas in deze pandemie bleek hoe kwetsbaar het was. Dat moest beter. Er moesten meer mensen worden aangenomen, de zorg moest aantrekkelijker en daarom zou er beter betaald moeten worden. Met klappen voor het personeel dat de coronapatiënten behandelde, kwamen we er niet. Er moest geld bij .

Het landbouwsysteem met ontzettend veel dieren op elkaar in een dichtbevolkt land moest op de schop. Als er in een van de vele megastallen een nieuw virus zou ontstaan dat zou overspringen op de mens, dan zou de volgende pandemie zomaar in Nederland kunnen ontstaan. De ramp zou vele malen groter kunnen zijn dan corona.

Uiteindelijk duurde de rotperiode veel te lang. We werden depressief en vooral jongeren die niet naar school konden of hun studietijd zagen verdampen zonder medestudenten te kunnen ontmoeten hadden het zwaar. Psychische nood kwam op de agenda. Huiselijk geweld ook. Voor deze, soms onzichtbare problemen zou structureel beleid moeten komen.

We willen het oude normaal

Maar nu de WHO voorzichtig het einde van de pandemie heeft aangekondigd (laten we het hopen), lijkt van het aanvankelijk idealisme om ook iets goeds te doen met deze corona-ellende niets meer over. We willen helemaal geen nieuw normaal, we willen het oude. We willen het leven vieren. Logisch. We willen niet meer opgesloten zitten, we willen feesten, drinken, skiën, vliegen en met z’n allen in de file staan.

Over een tijdje is Rutte IV, V of VI de mensen vergeten die psychisch lijden of het thuis zwaar hebben en wordt het idee afgeschoten om meer zorgpersoneel aan te trekken ‘omdat de zorg dan onbetaalbaar wordt’. Of onze landbouw zo wordt hervormd dat een volgend virus geen kans krijgt, valt te bezien. Tot in de volgende pandemie!

Deel dit bericht

Kunst is net als de kerk een uitdrukking van Het Hogere

TeunColumns & verhalen

piano spel muziek noten goddelijk

Halleluja! Debatcentrum De Balie heeft zich bij de Kamer van Koophandel ingeschreven als kerk om net als andere godshuizen tijdens de pandemie open te kunnen blijven. Uiteraard reageerden ‘echte gelovigen’ meteen verbolgen.

Dat doen ze iedere keer als iemand opwerpt dat het toch een tikkeltje vreemd is dat alles dicht moet, maar dat kerken open mogen blijven. ‘De kerkdienst is heel belangrijk voor gelovigen’, zeggen ze dan. Dat geloof en snap ik. Maar als iemand zegt dat theatervoorstellingen, tentoonstellingen en concerten voor hem net zo belangrijk zijn, dan fronsen de mannenbroeders de wenkbrauwen. Dat is natuurlijk iets heel anders! Hoe durf je aards vertier te vergelijken met de viering van Het Hogere? Het antwoord is simpel en ingewikkeld tegelijk: omdat de kunsten ook een uitdrukking zijn van het hogere, het ongrijpbare. Alleen (lang niet altijd) toegeschreven aan een God.

Mitsuko Uchida

Als kind kwam ik weleens bij een vriendje thuis. Zijn moeder draaide wonderschone muziek. Pianoconcert No. 20 van Mozart, gespeeld door Mitsuko Uchida. Na een intro door het orkest van ongeveer drie minuten, valt de piano in. Elke noot helder, maar ook licht, kwikzilverig. Vanaf het moment dat ik het hoorde was ik verknocht aan de muziek en aan de pianiste.

Zo’n vijftien jaar later studeerde ik in Berlijn, toen Uchida daar optrad met dit stuk. De Japanse meesterpianist bespeelde niet alleen haar instrument, maar dirigeerde ook nog het orkest. Iedere keer als ze een hand vrij had, stak die boven de vleugel uit om de muzikanten bij de les te houden. Soms stond ze op. De uitvoering beroerde mij hevig. In de pauze, het orkest zou zonder de pianiste verdergaan, verliet ik de Philharmonie. Deze schoonheid, deze ongelooflijke ervaring, die mij een moment verbond met onbekende Duitsers in een concertzaal in Berlijn, wilde ik vasthouden. Hier, vergeef mij de pathetiek, openbaarde zich de zin van het leven.

Verbondenheid, zingeving

Een Champions League-avond met publiek. De lucht is rood van het Bengaals vuurwerk. De fans zingen. Als er gescoord wordt juichen ze samen, als de VAR beslist over een penalty houdt iedereen de adem in. Dit gaat niet alleen over het spel, over winnen of verliezen. Dit gaat over verbondenheid. Over zingeving. Daarom zijn voetbalwedstrijden zonder toeschouwers stomvervelend.

Een concert waarbij de zanger al na drie woorden zijn mond dichthoudt. Het publiek zingt het hele lied tot het einde. Perfect samen, zuiver en in de maat. In de ogen van de meezingende fans zie je tranen van blijdschap. Als het lied is afgelopen juichen ze voor zichzelf en elkaar. Maar vooral voor de magie die ze samen hebben gecreëerd. Dit ontstijgt het aardse geploeter.

Om ons met de wereld te verzoenen

Het leven is zwaar: goede cijfers halen, geld verdienen, promotie maken, misschien kinderen opvoeden, het juiste doen. We zwoegen door het aardse tranendal tot we doodgaan.

Daarom hebben we het soms nodig om in een zaal te zitten en ons te laten overweldigen door het ongrijpbare. Niet Het Hogere van een God, maar het hogere dat mensen hebben gemaakt die zo briljant zijn dat wij er met ons verstand niet bij kunnen. Niet om de wereld te vergeten, maar om ons met de wereld te verzoenen. Het bestaan heeft alleen zin als we het niet alleen in debet- en creditrekeningen zien. Open in hemelsnaam de theaters. Ook na acht uur ’s avonds.

Deel dit bericht

Moedige politici moeten beslissingen nemen die niet alleen worden gestuurd door modellen

TeunColumns & verhalen

Hugo de Jonge Twitter

‘Ook de schoenenman kon geen empathie meer opbrengen‘, luidde de kop boven een column van Sheila Sitalsing die onlangs in de krant verscheen. Ik was ervan overtuigd dat het stukje over Hugo de Jonge zou gaan. Lollig had hij een foto van zichzelf op Twitter geplaatst, waarop hij naar de coronapersconferentie kijkt. We zagen zijn clowneske schoenen, een bak popcorn en een flesje alcoholvrij bier. Lachen!

Zelfspot

Als zure columnist van de Azijnbode zag ik er vooral narcisme in van een minister die toch weer de aandacht wil opeisen nu alle ogen opeens op een ander zijn gericht. En dus een gebrek aan empathie. Een man die een persconferentie waarin weer maatregelen worden aangekondigd die voor een groot deel van de bevolking pijnlijk zullen zijn (de cultuursector, horeca-uitbaters) als een lolletje afdoet. Als een spektakelstuk zonder gevolgen voor heel veel mensen. Zou hij daar niet iets serieuzer en respectvoller mee kunnen omspringen?

Aan de reacties op (sociale) media te zien, is mijn reactie overtrokken. Laat Hugo die zo hard heeft gewerkt en veel zware momenten heeft gehad, eindelijk eens stoom afblazen. Zelfspot, mooi man! Zo zou je er ook tegenaan kunnen kijken. De overigens uitstekende column van Sitalsing bleek helemaal niet over Hugo de Jonge te gaan, maar dat moet u zelf maar lezen.

Een pandemie op haar einde

De opvolger van Hugo de Jonge, Ernst Kuipers, kreeg veel lof toegezwaaid voor zijn persconferentie. Strak, overtuigend, gezagvol. Toch bleef veel onduidelijk. Op de vraag waarom Nederland als enige land vasthoudt aan een lockdown kwam geen duidelijk antwoord. Zou dit een voorbeeld zijn van ‘het fanatisme waarmee regeringsleiders aldoor hogere vaccinatiegraden najagen’, waarover Maarten Keulemans schrijft , waarbij ‘eerst de nadruk lag op sterfgevallen, daarna op ic-patiënten, nu steeds meer op gewone ziekenhuispatiënten’?

Kuipers had mooie slides met grafieken. Grafieken en modellen lijken heilig in de besluitvorming over de aanpak van deze crisis. Alsof daaraan onomstotelijk objectief valt af te lezen wanneer de deuren van theaters en cafés weer open mogen. De Princeton-sociologen die Keulemans in zijn stuk aanhaalt, moeten er niet veel van hebben: ‘Onszelf losmaken van de grafieken kan weleens de krachtigste stap zijn om de pandemie te beëindigen. Dat is niet de kop in het zand steken. Het is erkennen dat er geen metriek is die aangeeft wanneer een pandemie ten einde is.’

Tabelwens

Dat klinkt aannemelijk. Op een gegeven moment moeten moedige politici beslissingen nemen die niet alleen worden gestuurd door medische modellen. Toch zou ik één grafiek of tabel, die nooit wordt getoond, juist wel willen zien. Die waarop duidelijk te zien is hoe het staat met gevaccineerden, geboosterden en ongevaccineerden in het ziekenhuis en op de ic’s. Hoe groot is het aandeel van elke groep?

Hoe groot is de kans dat je op de ic komt als je twee vaccins hebt gehad, als je de booster hebt ontvangen, en als je niet gevaccineerd bent? Overal en door iedereen wordt met cijfers geschermd, maar deze objectieve gegevens worden nooit gedeeld. Waarom is dat? Alleen als we die hebben, kan er zakelijk over vaccinatie worden gediscussieerd en kan worden bekeken of 2G of 2G+, waardoor bijvoorbeeld Duitsland voor gevaccineerden open is, een uitweg uit deze lockdown is.

Deel dit bericht

Stop het perverse gedrag van de luchtvaartmaatschappij

TeunColumns & verhalen

Lufthansa vliegtuig vliegveld

Daar sta je dan met je goeie gedrag. Je pakt regelmatig de trein, eet geen of weinig vlees, recyclet en hebt een paar zonnepanelen op het dak en dan krijg je zomaar een dikke middelvinger van luchtvaartmaatschappij Lufthansa. Dit bedrijf wil 18.000(!) vluchten zonder passagiers gaan uitvoeren, omdat het bang is anders start- en landingsrechten op bepaalde vliegvelden te verliezen.

Stel je even voor: 18.000 keer de kisten voltanken, laten opstijgen, rondjes vliegen, nog wat brandstof lozen en weer landen. Zonder mensen aan boord. Omdat ze anders hun plekje op de luchthaven kwijtraken. Dat dit financieel uit kan, is sowieso al idioot. Maar wat het aan zinloos brandstofgebruik en CO2-uitstoot betekent, terwijl we nu toch eindelijk de wereld groener gingen maken, is nauwelijks te bevatten. Pervers.

‘Er zit nog geld in het potje’

Deze waanzin doet mij denken aan het fenomeen van de potjes die op moeten. Ik maakte er kennis mee, toen ik, vele jaren geleden, bij de omroep aan de slag ging. Tegen december begon de producer van het programma waar ik werkte bij de buitenlandverslaggevers te informeren wie er nog een leuk reisje wilde maken: ‘Er zit namelijk nog geld in het potje en dat moet op. Anders krijgen we volgend jaar minder.’ De reporters waren blij. Dat potje, daar hadden ze recht op.

Niemand die bedacht dat het voor de omroep en de samenleving beter was het overtollige geld terug te geven, zodat daar andere goeie dingen mee gemaakt konden worden. Het algemeen belang ging niet verder dan het eigen programma. Omdat waarschijnlijk alle producers van alle programma’s zo dachten, werd er structureel veel te veel geld uitgegeven. Niet veel later werd er fors op de omroep bezuinigd en was het uit met deze potjesaanpak.

Lufthansa kiest duidelijk voor Het Kwaad

Sinds Sartre weten we dat ieder mens (en iedere organisatie) verantwoordelijk is voor de eigen daden. Ook onder beroerde omstandigheden heb je keuzes. En Lufthansa kiest duidelijk voor Het Kwaad. Maar die omstandigheden zijn wel beroerd. Om concurrentie (het kapitalistische panacee dat wel vaker tot nare uitwassen leidt) aan te wakkeren, moesten maatschappijen in normale tijden minimaal 80 procent van hun slots gebruiken om die ook volgend jaar te kunnen behouden.

Haalde je dat niet, dan kon een andere luchtvaartmaatschappij het slot overnemen. Ook toen konden spookvluchten soelaas bieden om de norm te halen, dus de concurrentiebevordering stelt weinig voor. In coronatijd heeft de Europese Commissie die norm eerst verlaagd naar 50 procent en onlangs weer verhoogd naar 64 procent .

De Europese Commissie, u weet wel, van de Green Deal, die ‘de CO2-uitstoot in 2030 met 55 procent wil terugbrengen ten opzichte van 1990 en van Europa in 2050 het eerste klimaatneutrale continent wil maken: de Europese Unie dient dan niet meer bij te dragen aan de opwarming van de aarde door de uitstoot van broeikasgassen’.

Hoe kunnen we deze ambitie serieus nemen als de Europese Commissie het, onder het mom van concurrentie, niet alleen toestaat, maar zelfs stimuleert dat vliegtuigen zonder passagiers opstijgen? Moeten we de concurrentie om het goedkoopste vliegticket überhaupt nog wel aanmoedigen, als we zulke ambitieuze klimaatdoelen willen halen? Het wordt tijd dat Frans Timmermans een einde aan deze waanzin maakt.

Deel dit bericht