Falende Henk Bleker is een handige volksmenner

TeunColumns & verhalen

De Napoleon van Vlagtwedde Henk Bleker

Iedere zichzelf respecterende Huispopulist zou wekelijks over Henk Bleker willen schrijven. Als er één politicus in Nederland het populisme in de vingers heeft, dan is het de voormalige CDA-voorzitter en staatssecretaris wel. Wat snapt die man goed hoe je het volk én de media moet bespelen. Ook al maakt hij er keer op keer een potje van, we vréten alles wat de kleine ponyfokker zegt. Hij is zo heerlijk laconiek, zo grappig en zo on-Haags! Hoe kan je niet van deze schelm uit het noorden houden? 

Henk Bleker en de boeren

Er moet wel een aanleiding zijn om over Bleker te schrijven. En die is er nu! De Napoleon van Vlagtwedde, een bijnaam die hij zich graag laat aanleunen, heeft die zelf gecreëerd. Hij maakte bekend over te stappen van het CDA naar het extreem-rechtse Forum voor Democratie. Totaal geen verrassing want Bleker was al een tijdje agrarisch adviseur van Thierry en de rekels, maar toch wist hij er weer een mediamomentje uit te peuren. Dat kunnen alleen de hele groten. Bij het CDA reageerden ze flauw dat ze dachten dat hij allang vertrokken was, maar dat moet kinnesinne zijn. Iemand die zo lenig met de waarheid is als Henk, die wil je niet kwijt.

Uw Huispopulist ziet Henk nog op het podium staan met duizenden boze boeren voor zich. Ze waren woedend omdat hun toekomst er door strenge stikstofregels niet zo rooskleurig meer uitzag. Bleker gaf ze wat ze wilden en riep: ‘Laat je niet door een handvol loserige veganisten of dierenactivisten op de kast jagen. Kijk op hen neer!’ Je moet maar durven als Henk Bleker, die de hele stikstofellende als staatssecretaris zelf veroorzaakt had. Maar wie maalt er om de waarheid? Wie het publiek kan bespelen, wint. En Henkie uit Vlagtwedde kan dat. Hij betrad het podium en liet zich toejuichen door de boeren die hij eerder had genaaid. Verbluffend knap.

Oostvaardersplassen

Herinnert u zich de arme paarden in de Oostvaardersplassen nog? Natuurverdwaasden hadden bedacht in de Nederlandse polder een klein Afrika te bouwen waar de natuur zijn gang zou gaan. Op televisie waren dagelijks beelden te zien van stervende paarden die omkwamen van de honger. Er was te weinig voedsel, bijvoeren mocht niet, want onnatuurlijk, en de arme beesten konden nergens anders heen om voedsel te halen. Ze zaten vast. Dat vond Henk Bleker – daar was hij weer! – ook vervelend. Bij Nieuwsuur legde hij uit: ‘Het onverenigbare kun je niet verenigen: het dierenwelzijn hooghouden en de natuur zijn gang laten zijn met dieren die achter een hek zitten.’

Dat van dat hek herhaalde hij verschillende keren bij verschillende media, die het uiteraard allemaal wilden horen. Maar waarom konden die beesten niet weg? Onder andere omdat Bleker als staatssecretaris de Ecologische Hoofdstructuur kapot had gemaakt, die verschillende natuurgebieden met elkaar verbindt. Werd Henkyboy daarover streng ondervraagd? Tuurlijk niet. Als hij zijn verhalen en meningen zingtzangt, dan dromen wij gelukzalig weg.

Ooit zat uw Huispopulist met Bleker in een talkshow. De charmante Groninger stak de loftrompet over Silvio Berlusconi die in tegenstelling tot veel saaie politici ‘een geweldig gevoel voor theater had’. Dat is waar. Henk ook. Henk Bleker krijgt uiteraard de maximale 5/5 ballen.

Deze column verscheen eerder in de Volkskrant.

Deel dit verhaal

Al die klimaatneutrale lijsttrekkers wilden wel windmolens, maar niet in hun gemeente

TeunColumns & verhalen

windmolens vogels ganzen nimby

Dat was natuurlijk lachen, dat zelfs de GroenLinks-bewoners van de Amsterdamse wijk IJburg zich nu massaal tegen de komst van windmolens naast hun woonwijk keerden. Geen beter vermaak dan leedvermaak, moet ook Mark Rutte gedacht hebben, toen hij Jesse Klaver hier in het RTL-debat fijntjes op wees. De GroenLinks-leider had er weinig op terug te zeggen. Dit was eenvoudigweg te pijnlijk.

Voor de VVD-leider was het gedrag van de Amsterdamse GroenLinksers het bewijs dat de linkse Groenen te voortvarend te werk gaan met het klimaatbeleid en de energietransitie. Én om voor kernenergie te pleiten. Niet naast IJburg overigens, maar ergens in Groningen. Want daar helpen ze graag mee aan de energietransitie. Alsof mensen die geen windmolens in de tuin willen, wel zitten te wachten op een kernreactor naast de deur. Vrij snel na dit debat moest Rutte op Radio 1 zijn woorden over Groningen al weer terugnemen. Ze wilden daar namelijk helemaal geen kerncentrale. De tournure kostte de premier weer eens geen enkele moeite. Ook geestelijke lenigheid is een populistische kwaliteit.

Nimby

Het grappige is dat veel van de IJburgers wel voorstanders van windmolens zijn. Ergens anders. Maar niet bij hen. Nimby (not in my backyard)-gedrag dus. Uw Huispopulist is er niet onbekend mee. Een aantal jaar geleden zou er in zijn witte ‘links lullen, rechts zakkenvullen’-wijk een tijdelijke opvang voor asielzoekers komen. Alle witte linkse mensen waren in rep en roer. Het eliteschooltje van de kroost van de Huispopulist stuurde een bezorgde brief naar alle ouders over ‘de veiligheid van onze kinderen’. Er werd een bewonersbijeenkomst gehouden, uw Huispopulist ging met een vriend langs om als enigen voor de opvang te pleiten, de (vorige) burgemeester begreep de noden van het volk en de opvang kwam er uiteindelijk maar voor een paar maanden. Als gegoede buurten in opstand komen, dan krijgen ze vaak hun zin.

Wel windmolens, maar niet in mijn gemeente

Met die windmolens en zonneparken is het helemaal nimby wat de klok slaat. Vlak voor de vorige gemeenteraadsverkiezingen maakte uw Huispopulist een reportage voor De Monitor over de groene ambities van gemeentes. In hun verkiezingsprogramma’s hadden vrijwel alle partijen plannen opgenomen om hun gemeente klimaatneutraal te maken.

De redactie had laten berekenen hoeveel windmolens en/of zonnepanelen daarvoor nodig waren. Wat bleek? Al die klimaatneutrale lijsttrekkers wilden wel windmolens, maar niet in hun gemeente. In de ene stad wilden ze die gevaarten bij de buurgemeente neerzetten en bij de andere pleitten ze voor windmolens op zee. En de kustgemeenten? Die wilden ze weer ergens in het binnenland hebben. Én groene beloftes doen én het volk te vriend willen houden. Zo gratuit, dat verdient een pluim van de Huispopulist!

Bijna elke partij heeft zich – terecht – aan de klimaatdoelen geconformeerd. Om die te halen moeten er niet alleen zonnepanelen op alle beschikbare daken worden gelegd en windmolenparken op zee worden gebouwd, maar moet er ook midden in het land wind- en zonne-energie worden opgewekt. Dat is niet anders. Dat lukt beter als bewoners echt worden meegenomen in de plannen en geen dictaat van bovenaf krijgen opgelegd. Ook moeten zij er financieel van kunnen meeprofiteren. Op plekken waar ze dat hebben gedaan, blijkt de onvrede een stuk kleiner.

Van uw Huispopulist krijgt Rutte 5/5 ballen en Klaver 0/5 ballen

Deze column verscheen eerder in de Volkskrant.

Deel dit verhaal

Stef Blok verkiest brood en spelen boven mensenrechten

TeunColumns & verhalen

Voetbalstadion Qatar WK 2022 Al-Janoub, Al-Wakrah CC Matt Kieffer

Vandaag wil uw Huispopulist Stef Blok in het zonnetje zetten, een man die u misschien niet direct in deze rubriek zou verwachten. Bij populisten wordt toch al snel gedacht aan charismatische figuren die met ferme taal en onhaalbare beloftes het volk weten te verleiden. En die zijn natuurlijk ook reuzebelangrijk. Zij zijn de belichaming van de wil van het volk. Dat snapt iedereen.

Maar het populisme zou niks zijn zonder trouwe voetsoldaten, zonder saaie pennelikkers die nodig zijn om de weg te plaveien naar een ongetwijfeld glorieuze toekomst. Achter elke grote leider staat een saaie ambtenaar, die door zijn gedegenheid legitimiteit verschaft aan de wilde plannen van de groots en meeslepend orerende voorman. Zo’n man is Stef Blok.

Bloks blootje

Het is een bekende tip: als mensen je nerveus maken, dan moet je ze naakt voorstellen. Bij uw Huispopulist heeft deze methode, afhankelijk van de persoon, wisselende resultaten opgeleverd: van succes tot alleen maar meer zenuwen. En soms lukt het eenvoudigweg niet. Dat is bij Blok het geval. Als uw Huispopulist probeert hem in zijn blootje voor het geestesoog te toveren, dan bevriest zijn brein. Blok moet onder zijn pak nog een pak dragen. En daaronder nóg één. Een parcel in a parcel, zouden de Britten zeggen.

WK in Qatar

Waarom verdient zo’n man, die bij het volk geen sprankje opwinding weet te veroorzaken, dan toch een populistische pluim? Omdat hij zich onvermoeibaar inzet voor de populistische zaak. De afgelopen week werd er in de kamer gedebatteerd over het wereldkampioenschap voetbal, dat volgend jaar in Qatar moet worden gehouden. Dat ze het daar niet zo nauw nemen met de mensenrechten wisten we al. Onlangs bleek uit onderzoek van The Guardian dat er bij de bouw van de stadions ruim 6.500 arbeidsmigranten zijn overleden. Dat is wel weer een volgende stap in de relatie tussen sportevenementen en mensenrechtenschendingen.

Dat grote toernooien worden gehouden in landen met dictatoriale leiders waar onderdrukking heerst, is bijna een vanzelfsprekendheid. Maar in dit geval worden mensen zelfs uitgebuit en de dood ingejaagd om het toernooi te kunnen houden. Voor iemand die om mensenlevens geeft, is zoiets verschrikkelijk.

Blok wil sport en politiek niet mengen

Zulke mensen zitten ook in de Tweede Kamer. Een meerderheid van het parlement wil dat Nederland bij wijze van protest straks geen vertegenwoordiging (koning of ministers) naar het toernooi stuurt. Blok ziet daar niets in. Het niet sturen van een vertegenwoordiging zou ‘mengen van sport en politiek zijn’ en dat vindt hij niet verstandig.

Blok weet natuurlijk ook dat grote sportevenementen de natte droom zijn van griezelige leiders. Juist daar kunnen ze voor het oog van de wereld schitteren. Juist sport en politiek worden constant gemengd. Dat hoort. Ook bij Blok. Wie maalt er om duizenden doden als het Wilhelmus straks door die met bloed gebouwde stadions schalt? Blok vindt het vast prachtig. Misschien kan de koning de aanvoerder van het Nederlands elftal uiteindelijk zelfs de beker overhandigen! Rutte ernaast en Blok zelf ergens in het gevolg.

Door voorrang te geven aan brood en spelen boven mensenrechten is Blok de populist van de week. Een puntje aftrek omdat hij uiteindelijk maar een voetsoldaat is, maar toch een mooie 4/5 ballen voor Stef Blok!

Afbeelding: Voetbalstadion Al-Janoub in aanbouw voor het wereldkampioenschap voetbal in Qatar, foto door Matt Kieffer

Deze column verscheen eerder in de Volkskrant.

Deel dit verhaal

Interview een racistisch politicus niet over zijn koffievoorkeur

TeunColumns & verhalen

Thierry Baudet Emma Wortelboer Motie van Vertrouwen De Vooravond Oppervlakkig

Of hij het nu leuk vindt of niet, uw Huispopulist moet Thierry Baudet gelijk geven. Hij werd geïnterviewd door Emma Wortelboer die een geinig bedoelde politieke rubriek verzorgt voor De Vooravond. Of politieke rubriek? Het is meer een rubriek waar toevallig ook politici in verschijnen. Het hadden ook sporters kunnen zijn, of zangers. Of komieken. Bekende mensen, in ieder geval.

Maar het zijn dus politici, aan wie Wortelboer volstrekt irrelevante vragen stelt: of Baudet zijn koffie met melk, suiker of zwart drinkt. Uiteraard kon de Redder van het Avondland daar niet gewoon op antwoorden, maar kwam hij met een pseudo-diepe gemeenplaats: ‘Het is één van de raadsels van deze tijd: de koffie is zo veel minder lekker dan in Italië.’ Als dat al een raadsel is, dan zeker niet van deze tijd.

Baudet had gelijk

Uiteindelijk werd het interview beëindigd door de Grote Leider zelf. Hij vond de toon niet empathisch. Iedereen blij. Wortelboer keek voor de vorm geschokt in de camera, maar haar hart maakte een sprongetje. Baudet opgestapt! Relletje! Dit gaat viral! Ook de redactie van De Vooravond zal tevreden zijn. Het programma was weer eens spraakmakend en dat is tegenwoordig de heilige graal van talkshows: als er maar over je gepraat wordt.

Ook Baudet zal blij zijn geweest. Terwijl hij wegliep zei hij nog iets over een ‘walgelijk irritant oppervlakkig NPO-achtig interview’. En daar had hij gelijk in. Het was inderdaad een NPO-interview en het was oppervlakkig. En daardoor irritant. Als hoeder van de belangen van het volk, vindt uw Huispopulist dat u moet worden voorgelicht over de ideeën, keuzes en daden van politici. Waar staan ze voor, wat willen ze met het land, wat hebben ze gestemd en wat hebben ze bereikt? Op die vragen moet je als je op het Binnenhof rondloopt antwoord zien te krijgen.

Baudets racistische appjes

Nu had Wortelboer dus Baudet voor de camera, de leider van een racistisch splinterpartijtje. Andere onfrisse figuren die het racisme van Thierry inmiddels té racistisch vonden, hadden het zinkende schip verlaten en hun eigen zinkende scheepjes opgetuigd. (Als we het dan toch over de raadsels van deze tijd hebben: wanneer vind je het racisme binnen je extreem-rechtse partij nog aanvaardbaar en wanneer besluit je dat het nu allemaal te ver gaat?)

Van Baudet waren onlangs racistische appjes opgedoken, dus dit was een uitgelezen kans voor de getalenteerde Wortelboer om een scherp irritant NPO-interview te houden over het rassenleer van de Leider van het splinterpartijtje. Misschien was hij dan ook weggelopen, maar dan over iets belangrijks. Nu ging het over koffie. Baudet kon zo de herinnering aan zijn smerige tweets wegpoetsen en de Mainstream Media uitfoeteren! Lekker, Vooravond!

Verwaarlozing

Wat is dat toch met die geinige flauwekul met politici? Waarom verwaarloost een belangrijk NPO-programma de politieke kerntaak het volk voor te lichten over de politieke keuzes waarvoor ons land straks staat? Wat zegt de koffievoorkeur (of het dragen van gympies) over de toekomst van ons land? Er zijn flinke politieke tegenstellingen in ons land, ook al wilde Rutte in zijn brief van vorige week de indruk wekken dat iedereen in de politiek wel zo een beetje hetzelfde vindt. Die tegenstellingen blootleggen en relevante scherpe vragen stellen is de taak van de journalistiek. Zeker bij de NPO.

Uw Huispopulist geeft Emma Wortelboer en De Vooravond 1/5 ballen.

Afbeelding: screenshot De Vooravond, Thierry Baudet loopt weg tijdens ‘interview’ met Emma Wortelboer

Deze column verscheen eerder in de Volkskrant.

Deel dit verhaal

De aanpak van corona is één grote betuttelingscampagne. Gelukkig maar

TeunColumns & verhalen

Mark Rutte in Tallinn, Estland, CC EU2017EE Estonian Presidency

Kom bij uw Huispopulist niet aan met verhalen dat deze coronacrisis ook voordelen heeft. Dat iedereen die pandemie inmiddels zat is, blijkt ook uit de uitbundige manier waarop de ijspret in ons kikkerlandje werd beleefd. Eindelijk een sprankje vrolijkheid in het verder zo dorre bestaan.

De premier die als geen ander weet wat het volk wil, of liever: wat het volk wil horen, wist slim de aandacht van de verlenging van de avondklok af te leiden door de deur voor een Elfstedentocht op een kier te zetten. Opeens zaten de talkshows iedere avond vol met Erbenwennemarsen. Rutte kan in deze rubriek wel iedere week vijf ballen krijgen. Er is geen sluwere populist dan hij.

Betutteling

De coronacrisis heeft wel duidelijk gemaakt dat dingen anders kunnen en moeten. Jarenlang werd onder premier Rutte (hij weer!) de liberale markteconomie gepredikt: weinig regels, nauwelijks overheidsbemoeienis en alles in vrijheid en blijheid overlaten aan de markt. De consument, over burgers spreken we nauwelijks, speelt in dit model een cruciale rol. Die neemt autonoom alle beslissingen, of het nu gaat om ethiek of gezondheid. Is een product gemaakt door kindslaven? De industrie treft geen blaam, want ‘de consument wil het’. Stoppen fabrikanten hun artikelen vol met rotzooi en brengen ze die met agressieve marketing aan de man? Weer is de consument zelf verantwoordelijk, want die vreet alles.

Elk idee om met regels en beleid de individuele consumptie te beïnvloeden werd afgedaan als betutteling. Die term hoor je nu nauwelijks meer. Waarom niet? Omdat de overheidsaanpak van corona één grote betuttelingscampagne is. Gelukkig maar.

Lenige Rutte

Onlangs heeft Rutte (hij weer!!) zelfs afstand genomen van het model waarmee hij ons land tien jaar heeft geleid. Opeens moeten we niet meer alles aan de markt en de consument overlaten, maar moet de overheid meer op de voorgrond gaan treden. De VVD-leider voelt weer eens uitstekend aan wat de mensen willen horen. Zijn partij staat fors voor in de peilingen. Een ‘mister dividendbelasting’ die zich plotseling tooit met enkele ideologische veren is populairder dan politici die altijd al voor een grotere rol van de overheid waren. Voor de politieke en morele lenigheid van Rutte kan uw Huispopulist alleen maar diep buigen.

Dankzij corona wordt gruwelijk duidelijk hoe belangrijk het is om overgewicht aan te pakken. Juist bij mensen die fors te zwaar zijn, slaat corona heel hard toe. Dat betekent een verbod op reclame voor ongezond voedsel en ook op deals voor snoep en koek. Groente en fruit moeten goedkoper worden (btw-verlaging) en de hoeveelheid vet, zout en suiker in producten moet omlaag, afgedwongen via de belastingen of wettelijke normen. Eenzelfde soort aanpak als van sigaretten dus. Dat is geen betutteling, dat is bittere noodzaak.

Vetmesten

De Nederlandse bevolking is inmiddels voor, alleen de levensmiddelenfabrikanten snappen het nog niet. In een interview op Radio1 zei Cees-Jan Adema (‘Ik snap die gevoelens’) namens de fabrikanten dat het nog niet makkelijk was om minder rommel te in voedsel te stoppen, omdat dat ‘consequenties voor de houdbaarheid van producten’ zou hebben. Wat een treurig huiliehuilie-verhaal. Zo’n sneu excuus om door te kunnen gaan met het vetmesten en ziek maken van de bevolking: ‘Het is moeilijk om gezond voedsel te maken, mammie!!!’

Ga je schamen, Cees-Jan. Je keert je tegen het volk en weet er geen overtuigend argument aan te dragen – 1/5 ballen.

CC-foto: EU2017EE Estonian Presidency

Deze column verscheen eerder in de Volkskrant.

Deel dit verhaal

Wopke Hoekstra is de Nederlandse Trump

TeunColumns & verhalen

Wopke Hoekstra CDA Nieuwsuur 11 december

Als Huispopulist kun je niet om Wopke Hoekstra heen. Dat begon al met de manier waarop hij aan de macht kwam in het CDA. Eerst trok hij zich om onduidelijke redenen terug uit de leiderschapsrace, vervolgens creëerde hij tweespalt door de belangrijkste overgebleven kandidaat Hugo de Jonge niet te steunen en uiteindelijk wist hij zonder ooit een verkiezing gewonnen te hebben toch de buit binnen te halen.

De inmiddels gekozen lijsttrekker De Jonge had zich teruggetrokken en de nummer twee van de verkiezingen Pieter Omtzigt werd opzijgeschoven na een prachtig geënsceneerd huisbezoek van Omtzigt aan Hoekstra. Us Wopke, gestoken in vers gestreken wit overhemd met opgestroopte mouwen (daadkracht!) tegen de Nieuwsuur-journalist die opeens voor de deur stond: ‘Ik was de kinderen aan het voorlezen’ (familieman!), ‘Ik heb overlegd met Liselot’ (geëmancipeerd!) en ‘Ik ben verrast dat u hier bent’ (acteur!). Later kwam Omtzigt voor de camera om te stamelen dat Wopke de absoluut beste kandidaat was. Alle huispopulisten in Nederland kregen het hier warm van. Coup uit het boekje.

Wopke staat altijd in campagnestand

Sindsdien houdt het maar niet op met Wopke. Weet u nog wie meedeelde dat de basisscholen weer zouden opengaan, nog voordat het OMT zijn advies daarover had gegeven? De minister van Onderwijs? De minister van Medische Zorg? Hugo de Jonge? Premier Rutte? Fout! Het was minister van Financiën Wopke! Die heeft daar natuurlijk geen fluit – of hoogstens een heel klein fluitje mee te maken, maar de beste man kon zich niet inhouden. Informatie-incontinentie die vooral toeslaat rond het Binnenhof bij politici die de kans krijgen een populaire boodschap te brengen. Rond verkiezingstijd tiert de kwaal hevig.

Wopke staat altijd in campagnestand. Dat gaat zelfs zo ver dat hij nu twee CDA-campagnemedewerkers in het ministerie van Financiën heeft gehuisvest. Ze hebben permanente passen voor het departement, mogen werkkamers gebruiken en kunnen op elk gewenst moment een promofilmpje met Wopke opnemen in zijn werkkamer. Andere ministers doen zoiets niet, omdat ze de indruk willen vermijden dat de belangen van ministerie en lijsttrekker op een wat ongezonde manier door elkaar lopen. Wopke heeft daar maling aan.

In dit opzicht lijkt hij op Donald Trump, die zijn verkiezingsboodschappen ook graag wat grandeur van het Witte Huis meegaf. Maar voor Wopke is het – uiteraard – vooral praktisch. Als er propaganda voor het CDA of voor hem gefilmd moet worden – en dat is kennelijk om de haverklap – dan moet dat zonder talmen direct kunnen. Niet eerst helemaal naar de CDA-burelen, dat kost toch al gauw tien minuten rijden. Voor je het weet is de hele inspiratie weg en zijn de oneliners vergeten!

Wopke Hoekstra is de nieuwe Trump

En voor wie denkt u dat Wopke het allemaal doet? Voor zichzelf natuurlijk, maar ook voor zijn vrindjes uit het bedrijfsleven waar hij ooit weer naar zal terugkeren. Zo stelde hij de afgelopen week voor om de salarissen van commissarissen van staatsbedrijven, zoals Schiphol en Holland Casino, met 15 tot 20 procent te verhogen. Ze hebben veel meer taken gekregen maar hun bezoldiging is niet gestegen. Zielig!

Wopke is op een sluwe manier aan de macht gekomen, bespeelt de camera op superieure wijze, schuwt belangenvertroebeling niet en komt op voor zijn zakenvrindjes. Zo bezien zou je kunnen zeggen dat niet Wilders, niet Baudet, maar Hoekstra de Nederlandse Trump is . Hij krijgt van uw Huispopulist 5/5 ballen.

Afbeelding: screenschot Nieuwsuur 11 december 2020, Nieuwsuur-journalist interviewt Wopke Hoekstra voor zijn woonhuis

Deze column verscheen eerder in de Volkskrant.

Deel dit verhaal

Vechtende en vernielende jongeren maken politici en bestuurders niet alleen boos, maar ook een beetje geil

TeunColumns & verhalen

rellen brandende auto

Mocht u zich nog afvragen waarom de Volkskrant een Huispopulist heeft aangesteld, dan zijn de twijfels de afgelopen week wel weggenomen. De cocktail van een avondklok (die hadden we lang niet gezien!) én heftige rellen kan alleen maar tot een populistische pavlovreactie leiden.

Emotie

Vechtende en vernielende jongeren maken politici en bestuurders niet alleen boos, maar ook een beetje geil. Zeker in verkiezingstijd. Nu kunnen ze het volk tonen hoe hard ze zijn. Dat is mooi om te zien. Neem minister Grapperhaus die een prachtig nummertje maakte voor de camera van olijke binnenhofclown Jaïr Ferwerda: ‘Ik ben heel boos, maar u zou ook boos moeten zijn. Nee, maar serieus, ga eens voor de camera staan en zeg eens wat u er zelf van vindt.’

Prachtig, toch? Het is voor het land van nul en generlei waarde om de mening van die goeiige Jaïr over de rellen te kennen, hij vindt ze waarschijnlijk verschrikkelijk, maar toch. De emotie is getoond. Daar verdien je bij de Huispopulist punten mee.

Leger

In de Tweede Kamer betoogde Geert Wilders dat we beter het leger kunnen inzetten dan Duitse politieagenten om hulp vragen bij het neerslaan van de rellen. De krijgsmacht en de Duitsers in één zin, klasse! Het toont de Nederlandse onmacht én je ziet de Duitse laarzen al over onze vaderlandse bodem marcheren. Populisme van de hoogste categorie. Rutte kon alleen maar stamelen dat die Duitsers ons sowieso altijd al bijstaan in grensgebieden. Who cares, Mark? Dat is oersaaie nuance waar het volk geen brood van lust.

‘Sociologische verklaringen’

Toch wist Rutte nog wel enkele punten te scoren. In de Kamer durfden een paar rooie rakkers en saaie nuanceridders het aan, om zo kort na de ramp al aandacht te vragen voor de diepere oorzaken van de schanddaden van de jongeren. Tuurlijk, we hadden het hier over tuig en schorem en de daders moesten keihard worden gestraft, maar toch: waarom deden zij dit? Hadden zij wel genoeg perspectief? Wat was er misgegaan met een groep in de samenleving dat zij tot dit soort dingen in staat waren?

Premier Rutte wilde er niets van weten. Voor je het weet zouden we medelijden krijgen met de misdadige jongeren, omdat ze een moeilijke jeugd hadden gehad. Oppakken en straffen, verder niks. Rutte had geen behoefte aan ‘sociologische verklaringen’. Stel je voor dat die verklaringen te vinden zijn in tien jaar beleid onder premier Rutte?

Burgeroorlog

Dan hadden we nog de burgemeesters. In populistische zin liet die van Amsterdam het ernstig afweten. Bij die talkshow die iedere dag door een ander duo wordt gepresenteerd, hield ze een uitermate genuanceerd en steekhoudend betoog, waar uw Huispopulist geen raad mee wist. Waar was de bloeddorst?

Gelukkig heeft Eindhoven een uitermate labiele burgervader. Deze John Jorritsma sprak tijdens de hevige rellen in zijn stad van een burgeroorlog. De emotie van het moment, denk je dan. Maar een dag later gebruikte hij het B-woord weer! Niet slim en niet juist, maar op de populistische ladder stijgt Jorritsma met stip.

Burgemeester Jorritsma is de grote winnaar van deze populistische week. Hij krijgt van uw Huispopulist de volle 5/5 ballen.

Deze column verscheen eerder in de Volkskrant.

Deel dit verhaal

In Hilversum staat iedereen in de rij om een wit voetje te halen bij Frans Klein

TeunColumns & verhalen

Omroepman van het Jaar Frans Klein Jeroen Pauw Broadcast Magazine YouTube

Leiders die gedragen worden door het volk en precies weten wat dat volk wil, daar houdt uw Huispopulist van. Zulke sterke mannen (en vooruit: vrouwen) zijn uiterst zeldzaam, maar nu heeft De Huispopulist er één gevonden.

Onlangs bezocht hij uit hoofde van andere werkzaamheden een televisieredactie. Hij werd aangesproken door een bevriende medewerker die het laatste Broadcast Magazine (BM) onder de aandacht wilde brengen. Dit was op zich merkwaardig, want hoewel dit blad bij vele mediabedrijven rondslingert, spreekt nooit iemand over de inhoud ervan. BM is behang voor de omroepbranche. Je moet er à raison van een duur abonnement één of meer exemplaren van in huis hebben en het is leuk als je erin staat, maar behalve degene die erin staat, leest niemand het.

Ook uw Huispopulist was ooit in BM te zien. Het blad bestaat dus bij de gratie van de tomeloze ijdelheid van televisiemensen. Het ziet er gelikt uit en het staat boordevol advertenties. Kent u het Wereldtijdschrift van Willem Elsschot? Dat is BM. Reuze knap en niks dan respect.

Omroepman van het jaar Frans Klein

De bevriende medewerker wees op de cover van de laatste, maar desondanks alweer enigszins verouderde editie van het blad. Daarop stond een foto van NPO-televisiebaas Frans Klein met daaronder de tekst ‘Omroepman van het jaar.’ Dit was al meteen interessant. Hier werd de machtigste man van onze belangrijkste omroeporganisatie uitgeroepen tot omroepman van het jaar. Geef je zulke prijzen aan de baas? Ik denk dat ze bij McDonald’s gek zouden staan te kijken als er opeens portretjes van ceo Chris Kempczinski in de filialen zou hangen met daaronder de tekst Employer of the month.’ In Nederland schuwen we de leiderschapscultus niet. Dat is mooi.

Het blad opent met vijf paginagrote advertenties, van de NPO, BNNVara, de gemeente Hilversum en verschillende televisieproducenten. Vrijwel allemaal met woordgrapjes over de naam van de omroepman, zoals ‘Hoe Klein groots kan zijn’ en ‘Frans Klein, groots feest’. Daarna volgt een interview met de verrassend bescheiden omroepman van het jaar: ‘Ik zag dit echt niet aankomen. Dat komt ook omdat ‘Hilversum’ niet heel erg royaal is in een ander iets gunnen, of op het schild hijsen.’ Uit de rest van het blad blijkt dat Frans Klein zich daarin vergist.

In het blad treft De Huispopulist in totaal eenentwintig (!) reusachtige advertenties aan van omroepen, facilitaire bedrijven en televisieproducenten die hem feliciteren: ‘Wie Frans Klein niet eert, is het grote niet weerd.’ Allemaal netjes in de rij en grif de portemonnee trekkend om een wit voetje te halen bij de baas.

Noord-Korea

Waarom doen ze dit? Zijn ze bang voor De Grote Klein? Vrezen ze nooit meer een programma te mogen maken als ze hun vreugde niet breeduit adverteren? Dat is cynisch gedacht. Uw Huispopulist denkt dat de hele bedrijfstak oprecht blij is dat de machtigste man van de Nederlandse omroepwereld deze prijs heeft gewonnen. Iedereen vindt hetzelfde als elkaar en als de baas. Hun vreugde moet minstens zo groot zijn als het verdriet van de Noord-Koreaanse nieuwslezeres toen de vorige Kim doodging.

Daarom krijgen Broadcast Magazine en iedereen die bij de Nederlandse televisie betrokken is 5/5 sterren. Frans Klein zelf krijgt 10/5 sterren. Ook uw Huispopulist wil in de toekomst graag televisieprogramma’s blijven maken.

Afbeelding: de uitreiking van de beker voor ‘Omroepman van het Jaar’ door Jeroen Pauw aan Frans Klein. Still van filmpje op YouTube.

Deze column verscheen eerder in de Volkskrant.

Deel dit verhaal

Het is tijd voor de Volkskrant-Huispopulist

TeunColumns & verhalen

clown artiest hugo de jonge minister populisme

Vanwege de recente gebeurtenissen in binnen- en buitenland heeft de hoofdredactie per direct besloten een Huispopulist aan te stellen. Hoewel de goede verstaander allang wist dat dit een populistisch dagblad was, wil de leiding van de Volkskrant deze koers nu expliciteren en bekrachtigen: ze staat (geheel in lijn met haar naam) voor, achter, maar zeker niet boven het volk.

De Huispopulist zal personen en instanties beoordelen op de mate waarin zij met hun acties daadwerkelijk het volk dienen. Bureaucratisch geharrewar en het afschuiven van verantwoordelijkheden kunnen rekenen op een flinke reprimande.

Zonnebankminister

Neem corona. Wat een zooitje. We hebben een premier die verantwoordelijkheid neemt voor dingen die goed gaan en die dingen die niet goed gaan in de clownsschoenen schuift van de behaagzieke zonnebankminister die zingend in televisieprogramma’s optreedt. Die zonnebankminister speelt graag mooi weer, stelt maatregelen uit, laat zijn adviseurs elkaar in talkshows in de haren vliegen en neemt dan als het net te laat is alsnog de maatregel waarvan iedereen wist dat die nodig was. De minister durft niet echt de baas te zijn.

Dit doet De Huispopulist aan zijn jonge jaren denken toen hij nog maar een eenvoudig radioverslaggevertje was. Iedere ochtend groette hij het hoofd van de afdeling met ‘Goedemorgen, baas’. Op dag drie verzocht de baas hem met die begroeting te stoppen: ‘Het voelt niet goed dat zo expliciet te benoemen. Voor mij niet en voor de collega’s ook niet.’

Verman u

Nederland heeft een hiërarchie- en daarmee een verantwoordelijkheidsprobleem. Dat is misschien charmant, maar onacceptabel voor een minister tijdens een enorme crisis. Daarom een dringende oproep van De Huispopulist aan de zonnebankminister: verman u. Stop met optreden in alle niet-essentiële televisieprogramma’s, stop met zingen (sowieso slecht in coronatijden), doe normale schoenen aan en toon gravitas.

Mensen hoeven u niet aardig te vinden, mensen moeten u serieus nemen. Anders eindigt u als de Barry Hughes van de politiek: de Brits-Nederlandse voetbalcoach die volgens kenners een goede trainer was, maar nooit helemaal serieus werd genomen omdat hij ook furore maakte als carnavalszanger.

Neem impopulaire maatregelen liever iets te vroeg dan te laat en tenslotte: zeg tegen uw adviseurs dat ze hun adviezen en bezwaren aan u moeten melden en niet aan Giovanca, Paul de Leeuw of Eva Jinek. Wees de baas.

Chef verantwoordelijkheid afschuiven

En dan de toeslagenaffaire van de racistische Belastingdienst die honderden mensen in de ellende heeft gestort. Wat denkt u dat de premier doet die graag de schuld aan anderen geeft? Die geeft de schuld aan anderen. Het was weliswaar ‘absoluut een smet’ op zijn premierschap en Rutte zat ‘vol schaamte’, maar, hij had ‘geen directe verantwoordelijkheid voor dit beleid’.

Lekker makkelijk premier zijn zo. Rutte is chef verantwoordelijkheid afschuiven. Nu ander beleid aankondigen, de premierbonus incasseren en weer vier jaar op het pluche. Een laffe houding van een premier die al tien jaar leiding geeft aan een overheid die zijn burgers niet vertrouwt. Dat leidt tot rot.

Nu wilde De Huispopulist zijn beoordelingen graag illustreren met cijfers, sterren of ballen, maar kennelijk is de regel ‘in de nieuwskrant geen ballen!’ Nog niet de hele Volkskrant is dus doordrongen van het belang van een scherpe populistische koers. Dan maar zo: Hugo de Jonge krijgt 2 van de 5 ballen, Mark Rutte: 1/5.

Deze column verscheen eerder in de Volkskrant.

Deel dit verhaal

Alleenheersers bestaan niet, zelfs Trump heeft lakeien en vazallen nodig

TeunColumns & verhalen

Trump vliegtuig

Tijdens mijn geschiedenisstudie heb ik één belangrijke les geleerd. Één belangrijke les, verder niks. Medestudenten die ik er later over sprak zeiden mij dat je zoveel van een studie kunt maken als je zelf wilt. Dat heb ik onvoldoende gedaan. Maar die docenten waren ook hopeloos, futloos, ongeïnspireerd, levensmoe en wachtend op hun pensioen. Ik hoorde ze weleens onderling bespreken hoe lang ze nog moesten. 

‘Alleenheersers bestaan niet!’

Nu die belangrijke les. In een college ‘politieke theorieën van de Middeleeuwen’ ging het over machtige vorsten. U weet wel, de Merovingers en de Karolingers en noem ze allemaal maar op. Hoe kregen heersers de macht en hoe hielden ze die?

De docent, een smoezelig charmante Belg die de helft van de tijd onverstaanbaar sprak en de indruk wekte ons allemaal eigenlijk te dom te vinden om zijn analyses te mogen aanhoren, hield een lang verhaal over het verschil tussen macht en gezag, viel even stil en keek ons indringend aan: ‘Maar pas op! Alleenheersers bestaan niet!’ Stel je een koning voor die allemaal bevelen geeft en decreten uitvaardigt, waar niemand naar luistert. Dan heerst hij alleen over niemand. Een heerser, een dictator zelfs, heeft lakeien en vazallen nodig. Mensen die zijn hielen likken, zijn vuile werk opknappen en zijn propaganda verzorgen. Dat zijn óf mensen die geloven in de idealen van die heerser, óf die denken van hem te kunnen profiteren óf die bang zijn. En vaak ook een combinatie van alle drie.

Trump

Dat hebben we bij Trump ook gezien. Hij had een flinke coterie van opportunisten en angstige types om zich heen. Ik herinner mij een filmpje van een vergadering van zijn kabinet, waar iedere minister om de beurt mocht zeggen hoe geweldig The Donald was. Ze deden het allemaal. Ook Mike Pence. Gênant en misselijkmakend.

Tal van politici van de Republikeinse partij die aanvankelijk niets van hem moesten hebben, zijn op zijn zegekar gesprongen toen ze dachten van hem te kunnen profiteren. Sommigen dachten via hem hun eigen agenda door te kunnen voeren, anderen waren bang op een zijspoor te raken als ze hem niet zouden steunen. Allemaal in de naïeve veronderstelling dat je ongehavend met het beest kunt dansen. Seksistische en racistische opmerkingen, aanvallen op rechters en pers en geweld tegen betogers werden allemaal vergoelijkt. Ook bepaalde media deden er vrolijk aan mee. Gelukkig hield de rechterlijke macht moedig stand.

Een echte alleenheerser

Dit ging door tot het bittere eind, toen een deel van de Republikeinen de volstrekt ongegronde en levensgevaarlijke beweringen van Trump steunde dat hij de eigenlijke winnaar van de verkiezingen was. Daarmee waren ze medeverantwoordelijk voor de bestorming van het Capitool in Washington. Nu we de gevaarlijke consequenties ervan hebben gezien en de publieke opinie verschuift, trekken de lafbekken die Trump en het geweld van zijn aanhang mogelijk hebben gemaakt, hun handen er vanaf. Hij is nu een echte alleenheerser geworden, maar wel een met de knop van de kernbommen binnen handbereik. 

Het blijft, ook als je het verkiezingsprogramma van de PVV leest, een belangrijke vraag: waar ligt mijn verantwoordelijkheid? Vind ik het stilzwijgend goed dat er een ministerie van ‘Immigratie, Remigratie en De-islamisering’ komt en dat iedereen met een dubbel paspoort van zijn rechten wordt ontdaan? Of laat ik mijn stem horen? We bepalen samen de loop van de geschiedenis.

Deze column verscheen eerder in de Volkskrant.

Deel dit verhaal